"Kiedy wszyscy mówią o niemożliwości, ty szukaj możliwości"

Tomasz Bata

O Tomaszu Bacie, założycielu największego imperium obuwniczego na świecie i twórcy kompleksowej filozofii sukcesu połączonej z realizacją celów osobistych i osiągnięciem zadowolenia mówi się,
że wyprzedził swoją epokę, zrozumiał wiele rzeczy dużo wcześniej, niż pozostali odważyli się o nich pomyśleć. W tym roku mija 130 lat od jego urodzin.
Tomasz Bata zaczął szyć buty nie tylko dla pieniędzy - praca sprawiała mu radość. Mając 18 lat założył w Zlinie własną firmę, w wieku 24 lat rozpoczął budowę pierwszej własnej fabryki, mając niecałe 30 lat zatrudniał setki ludzi, a około czterdziestki - pięć tysięcy pracowników w filiach na całym świecie. Stworzył nie tylko prężnie działającą firmę,lecz także zupełnie nowy styl życia. Miał wpływ na architekturę, opiekę zdrowotną, edukację, kulturę, środki komunikacji. W mieście funkcjonował firmowy hotel, świetnie wyposażony szpital i domhandlowy, w którym towary oferowane były pracownikom po bardzo przystępnych cenach, nieosiągalnych w innych sklepach. Powstały obiekty sportowe, z których korzystało 40 klubów futbolowych zrzeszających 600 piłkarzy, lokalny klub lotniczy liczył 1 200 członków. Tomasz Bata był pasjonatem tego sportu. Tutaj powstały studia filmowe, w których kręcono filmy z udziałem największych gwiazd czeskiego kina tego okresu oraz najwyższy wieżowiec ówczesnej Europy kontynentalnej - siedziba firmy Bata.


Wspomnienia o przyszłości
Porządek i czystość były strategicznymi zasadami działania zakładu.
Maszyny i podłogi były pomalowane białą farbą, aby nawet najmniejsza kropla oleju lub brudu sygnalizowała potencjalne miejsce wystąpienia błędu
lub awarii. Produkcja ekskluzyw-nego obuwia odbywała się w białych rękawiczkach. Płace zatrudnionych w firmie dawnych robotników były
o połowę wyższe, niż średnia krajowa, obowiązywał 5-dniowy, 45-godzinny tydzień pracy (o czymś takim w tym okresie nawet nie śniło się większości Europy ani Ameryki). Wykwalifikowany robotniku Baty w latach trzydziestych ubiegłego wieku zarabiał 400 koron tygodniowo. Średnia płacaw Republice Czechosłowackiej wynosiła wówczas 270 koron, a na przykład we Francji
w przeliczeniu 373 korony. Praktycznie każdy miał możliwość poznawania świata, rozwoju, zdobywania nowych wiadomości, sam był kowalem własnego szczęścia. Każdy miał prawo do godności i znał swoją wartość,
uczył się języków obcych, wierzył w swoje siły i moż-liwości.
Do miasta chętnie przyjeżdżali cudzoziemcy - tylko w roku 1929 Zlin odwiedziło ponad 11 000 specjalistów ze wszystkich kontynentów - 
którzy chcieli się zapoznać z cudem ekonomicznym dokonanym
przez Tomasza Batę.

Dzień ma 86 400 sekund
Tak brzmiała jedna z podstawowych zasad Tomasza Baty.
86 400 momentów, w których może pojawić się nowy pomysł, nowa idea, decyzja. Tomasz Bata wykorzystywał je do cna w życiu zawodowym i osobistym.
W pełni korzystał z najnowocześniejszych form komunikacji, marzył
o nowych robotach,komputerach samoczynnych i komunikacji bezprzewodowej.
Chciał wyzwolić ludzi z kajdan mechanicznej rutyny roboczej.
Nie marzył o "złotych czeskich rączkach", marzył o "złotych czeskich główkach", które wymyślają, tworzą, odkrywają, wprowadzają nowe rozwiązania.
Wiedział, że mały kraj musi wylansować się używaniem mózgów,
a nie rąk.Sam mówił: "Do dużego mieszkania robotnik dorośnie,
ale w małym się skurczy." Tomasz Bata chciał ludzi wielkich duchem,
z wielkim potencjałem,których cieszy praca. Budował duże mieszkania,realizował wielkie plany. Napisał: "Jesteśmy pionierami. Tchórzliwi nie wyruszyli w drogę, słabi zgubili się po drodze. My musimy iść do przodu!".
Był otwarty na opinie pracowników, słuchał tego,co ludzie mają do powiedzenia.

Nasz klient - nasz pan
To najbardziej znane powiedzenie Baty stało się powszechnie znanym sloganem. Ta sama zasada do dzisiaj obowiązuje w firmie Bata.
Spółka w chwili obecnej zatrudnia ponad 40 000 osób. Codziennie obsługuje 1 000 000 klientów w ponad 50 krajach na całym świecie.
Codziennie oferuje swoje usługiw 4 600 sklepach noszących nazwę Bata.
Przez cały czas obowiązuje reguła: nasz klient - nasz pan. Bata oferuje osiągalną i charakteryzującą się wysoką jakością modę,
która jest ważnym elementem współczesnego życia. Firma sprawnie porusza się we współczesnym zglobalizowanym świecie - przecież Tomasz Bata rozpoczął globalizację już dawno, ponad 100 lat temu.
W jego sklepach ciągle przestrzega się tradycyjnej jakości i niezawodności, buty marki Bata są nadal synonimem jakości i pomysłowości: nowe technologie Bata: Flexible, Air System, Emotion i inne w pełni to potwierdzają. Pięć ośrodków badawczych Bata zlokalizowanych od Włoch aż po Chiny poszukuje nowych materiałów, wzornictwa i nowego rozmiaru komfortu dla swoich klientów. Spuścizna Baty żyje nadal.Również we współczesnej firmie Bata każda sekunda jest wykorzystywana na korzyść klienta i do spełnienia jego życzeń.

Kalendarium:
1894 - Tomaz Bata otwiera firmę rzemieślniczą
1897 - rozpoczęcie seryjnej produkcji słynnych "batówek" (płócienne buty z podeszwą skórzaną i eleganckim noskiem)

1900 - budowa pierwszego budynku fabrycznego
1917 - w fabryce pracuje 5000 osób, dzienna produkcja wynosi 10 000 par butów
1925 - założenie Szkoły Pracy im. Baty, 563 sklepów w Czechach
1929 - otwarcie Domu Usług Bata w Pradze, założenie zakładów produkcyjnych w Niemczech, Anglii, Francji, Polsce, Holandii, Indiach, USA
oraz innych państwach
1930 - dzienna produkcja wynosi 100 000 par, wprowadzono pięciodniowy tydzień pracy
1932 - tragiczna śmierć Tomasza Baty w wypadku lotniczym

Oprac. na podst. mat. firmy Bata oraz książki prof. Milana Zelenego - "Drogi do sukcesu: Stałe wartości systemu zarządzania Baty".
Foto: archiwum, Petr Poliak, Vrzesień Studio
8 maja 2006, godz. 00:00